Sálfræðingarnir

Er hægt að læra sjálfsstjórn?

Er hægt að læra sjálfsstjórn?

Hugræn atferlismeðferð (HAM) sem meðferð við skorti á sjálfsstjórn

Sjálfstjórn er persónueiginleiki sem venjulega er talinn eftirsóknaverður. Sá sem býr yfir góðri sjálfstjórn getur staldrað við og hamlað viðbrögðum – sem leiðir til betri niðurstöðu. Einstaklingur með góða sjálfstjórn hefur góða nærveru, bregst á viðeigandi hátt við vanda og óþægindum og hefur góða tilfinningastjórn.
Skortur á sjálfstjórn getur skert lífsgæði einstaklingsins og haft áhrif á sjálfsmyndina til hins verra. Skortur á sjálfstjórn getur valdið sambandsvanda, vanda í samskiptum við fjölskyldumeðlimi og vinnufélaga. Skortur á sjálfstjórn getur líka haft slæm áhrif á heilsuna, s.s. blóðþrýsing, svefn, meltingu og hjartastarfsemi.

Góðu fréttirnar eru að allir geta lært sjálfstjórn; líka fólk sem telur það ekki eiga við um sig, svo sem einstaklingar með ADHD eða persónuleikaraskanir. Rannsóknir hafa sýnt gagnsemi hugrænnar atferlismeðferðar við þessum vanda. 

Í meðferðinni:

  • færðu fræðslu um áhrif heilastarfsemi á sjálfstjórn (að hamla viðbragði)
  • lærir þú hvernig takast má við óþægindi/óþægilegar uppákomur (lausnamiðuð nálgun)
  • lærir þú ábyrgð; hver er þín ábyrgð, hver er ábyrgð annarra, hvenær má deila ábyrgð
  • lærir þú að forðast neikvæðni og neikvæðar kringumstæður (t.d. með slökun og endurmati)
  • lærir þú nýja aðferð við að takast á við erfiðar aðstæður (t.d. hugsanir og ákvarðanataka)
  • lærir þú að þekkja vísbendingar um það sem kemur þér úr jafnvægi (red flags)

Sjálfstjórn er ekki bara fyrir suma – sjálfstjórn er eitthvað sem allir geta tileinkað sér.

Fleiri pistlar

Svefn

Svefnvandi

Svefnleysi (e. insomnia) er ein röskun í flokki svefnraskana.

Svefnleysi einkennist af erfiðleikum við að sofna, halda sér sofandi og/eða að vakna mjög snemma á morgnana og geta ekki sofnað aftur. Einstaklingar með svefnleysi eru oft þreyttir og orkulausir á daginn, einnig fylgir oft erfiðleikar með einbeitingu og athygli, jafnvel í svo miklu mæli að það fer að hafa áhrif á vinnu og önnur svið lífsins.

Áfallastreita

Áfallastreita

Talað er um áfallastreitu þegar manneskja hefur orðið fyrir skelfilegri lífsreynslu, svo sem orðið vitni að vofeiflegum atburði, lent í líkamsárás eða nauðgun, valdið slysi og fleira.

Viðkomandi getur þá fyllst hjálparleysi, ótta eða hryllingstilfinningu.

Scroll to Top